درختچه  گل رز

 

 


                  

   

مزرعه گل رز در نهالستان سامیان پردیس سبز 

 رُز، یا گل سُرخ ، جنسی ازخانواده گل سُرخ ها یا(Rosacea) رُزاسِه میباشد که بوته هایش پاکوتاه و پا بلند و رونده با ساقه های چوبی است و در بعضی گونه ها برگهایش غیر دائمی و در برخی دائمی میباشد .

 در اقسام اصلی و اولیه بوته ها صورت بدوی خود را داشته ، بصورت کُرپه و پُر تیغ و خار میباشد ، ولی پس از اصلاح و بدست آوردن گونه های جدید که بیشتر بوسیله پیوند روی پایه های اقسام وحشی درست شده ، صورت آن دگرگون شده و تا اندازه ای به میل پرورش دهندگان تغییر صورت داده به اشکال مختلف : کُرپه ، چتری ، مجنون درآمده است .انواع مختلف رز دارای نوع درشت، مینیاتوری، خزنده، بالا رونده و پابلند است. این گل علاوه بر تولید انبوه و تجاری آن به عنوان مهمترین گل شاخه بریده، در باغات، فضای سبز و باغچه ها کاشته میشود و علاوه بر آ ن میتوان آن را در گلدان نیز پرورش داد

رز به نور فراوان نیاز داشته، به شدت نور پسند است، لذا محیط پرورش این گل باید آفتابگیر باشد این گل، برای رشد خوب نیاز به رطوبت کافی و آب فراوان میباشد، آبیاری باید اول صبح و به صورت عمیق انجام گردد.به خاک حاصلخیز، عمیق با زهکشی مناسب نیاز دارد. اضافه نمودن مواد آلی و پوشاندن سطح خاک از مواد آلی جهت حاصلخیزی بیشتر و حفظ رطوبت در سطح خاک بسیار مناسب است. بهترین خاک برای گل رز خاکی با ترکیب خاک باغچه + ماسه شسته شده +کود حیوانی (فقط جهت اصلاح خاک) و یا ورمیکمپوست + ماسه + خاک باغچه است بهترین دما برای این گل دمای بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد میباشد.

 

انواع گل رز :

گل سرخ پا کوتاه:

بوته هائیست که پیوند آنرا روی ریشه یا ساقه نزدیک بخاک زده و میگذارند از پیوند چند شاخه بیرون آید و در اثر هَرَس همه ساله آنرا کوتاه نگهمیدارند ، بطوری که بسته به جنس آن بلندی بوته ها از ۲۰ سانتیمتر تا یک متر بلند تر نمی شود .

گل سرخ کرپه

که پس از پیوند نزدیک خاک در اثر هَرَس نوک شاخه ها می گذارند شاخه های فرعی آن زیاد شود تا بوته بصورت کُرپه درآید .

گل سرخ پا بلند:

عبارت از بوته هائیست که پیوند را روی یک ساقه صاف و لخت تسترن کوهی به بلندی یک متر تا یک متر و نیم می زنند . پس از نمو پیوند ، ساقه نسترن بتدریج قوی شده رنگ قهوه ای بخود گرفته راست می ایستد . باغبان میتواند شاخه هایی که از پیوند میروید را به میل خود بهر شکل بخواهد درآورد .

 گل سرخ رونده :

گل رز رونده از تولیدات نهالستان سامیان پردیس سبز 

این دسته از اقسام مخصوصی هستند که شاخه های آنها بلند شده و بالا میرود که آنها را بوسیله پایه یا داربستهای فلزی مخصوصی نگهداری کرده آرایش میدهند .

گل سرخ مجنون:

که از پیوند اقسام رونده روی پایه بلند نسترن کوهی بدست می آید . 

ارقام درختچه گل رز از نظر شکل گل:

۱- hybrid tea: به رزهای تک شاخه ای که قطر گل ۹ سانتیمتر یا بیشتر باشد.
۲- sweet hearts : به رزهایی گفته می شود که قطر گل کمتر از ۹ سانتیمتر باشد
۳- رزهای اسپری: حداقل ۳ غنچه روی یک شاخه باشد.


ارقا م مهم گل رز عبارتند از:

 

ROSA ( Rose , Dog Rose , Wild rose, Cabbage Rose , China Rose ,Damask Rose , Austrian Briar , Persian Yellow, Cinnamon Rose, AustriaCopper , Sweet Briar , French Rose , Tea Rose , Scotch Rose , BurnetRose , Moss Rose , Musk Rose , Miniature rose

ارقام مختلف گل رز

1-رزهای گونه ای یا ژنوتیپ مثل رزهای گل محمدی، نسترن که معمولا برای پایه پیوند و اصلاح و دورگه گیری می شود استفاده کرد.

                                                                                   

2-رزهای هیبرید چای یا رزهای گل درشت که از تلاقی رزهای اروپایی و چینی بدست میاد که برای گل شاخه بریده استفاده میشوند و در گرمای تابستان گل نمیدهند و  پرورش آنها در مناطق گرم توصیه نمیشود.

3- رزهای دسته ای که از تلاقی رزهای چای با رزهای پاکوتاه بدست آمده و ساقه ها و شاخه ی گلها همه منشعب هستند.

4- رزهای مدرن یا هلندی  که معمولا توی فصل رشد تک گل روی شاخه داشته و ساقه هایش  دارای استحکا م بیشتر ترو نیاز به هرس ملایم دارد.و  از تلاقی و هیبریداسیون رزهای قدیمی به وجود ی آیند.

5- رزهای مینیاتوری و پاکوتاه مثل ساناز


6- رزهای رونده و بالا رونده


آفات و مشکلات  درختچه رز:

سفیدک پودری رز: سفیدک پودری رز به همراه لکه سیاه رز به عنوان رایج‌ترین بیماری‌های گل رز شناخته می‌شوند. در اثر مبتلا شدن، برگ و سایر قسمت‌های گیاه با پوشش پودری سفید رنگی پوشانده می‌شود. در صورت بیماری شدید، گیاهان ممکن است کوتاه شده، و برگ‌ها پیچ خورده و سپس خشک شده بریزند. در موارد بسیار نادر ممکن است گیاه در نتیجه عفونت خشک شود.
لکه سیاه رز: نوعی بیماری قارچی و یکی از رایج‌ترین بیماری‌های گل رز است. این بیماری ابتدا بصورت لکه‌های سیاه کوچک بر روی برگ نمایان می‌شود پس از مدتی اطراف این لکه‌های به رنگ زرد در آمده و سبب ریزش برگ می‌شود. برای جلوگیری از گسترش بیماری باید برگ‌های بیمار چیده شده و همچنین برگ‌های ریخته شده از زیر بوته نیز جمع‌آوری شوند.
زنگ رز: یک نوع بیماری قارچی است که در اثر آن دانه‌های نارنجی رنگی در پشت برگ‌ها ظاهر می‌شود و به مرور زمان به سیاه تغییر رنگ می‌دهد.
گال طوقه: عامل بیماری در درون خاک وجود دارد و از طریق زخم ریشه وارد می‌شود
کپک خاکستری: در ابتدای بیماری بر روی گلبرگ لکه‌های قرمز رنگ پدیدار می‌شود سپس بر روی ساقه یا گل کپک خاکستری رنگی شروع به رشد می‌کند در آخر کپک به رنگ قهوه‌ای تغییر رنگ داده باعث پوسیدگی گل می‌شود

آفت‌ها:

1. آفات های مکندهٔ شیریهٔ گیاهی در قسمت بالا و زیر برگ و غنچه، ساقه و جوانه‌های گیاه فعالیت می‌کنند و هنگامی که تعداد آنها بسیار زیاد باشد با مکیدن شیرهٔ گیاه مانع از رشد گیاه خواهند شد.( حشرهٔ نمونه، شته گل‌سرخ است که مهمترین آفت رز به شمار می‌آید.)
2. آفات های  برگ‌خوار ,حشراتی هستند که در مرحلهٔ لاروی و بلوغ در روی برگ‌ها و جوانه‌ها خساراتی ایجاد می‌کنند. (حشرهٔ نمونه، زنبور برگ‎خوار رز.)
3.  آفات گل‌خوار با تغذیه از قسمت‌های مختلف گل باعث بدشکلی و کاهش کیفیت گل خواهند شد. (حشرهٔ نمونه، سوسک سبز گل‌سرخ.)
4. آفات های  چوبخوار بر روی ساقه، ریشه و شاخه‌های گل رز فعال هستند. (حشرهٔ نمونه، کرم سفید ریشه.)

بطور منظم گل های پلاسیده را بچینید. در غیر این صورت گیاه بیشتر دانه تولید می کند و گل های بیشتری نمی دهد. ساقه های سالم فقط باید قسمت گل آنها چیده شود، ولی ساقه های باریک و ضعیف باید از پایین تر قطع شوند تا رشدشان بهتر شود. ساقه ها را از جایی که قطرشان به اندازه مداد بود هرس کنید، حتی اگر مجبور شدید کل جوانه را بچینید این کار را بکنید.

همیشه بالاتر از برگ های سالم و کامل را ببرید. این قسمت ها جاهایی هستند که هورمون ها متراکم شده اند، بنابراین گیاه می تواند از این قسمت سریعتر جوانه و گل بدهد.بطور منظم گل های پلاسیده را بچینید. در غیر این صورت گیاه بیشتر دانه تولید می کند و گل های بیشتری نمی دهد. ساقه های سالم فقط باید قسمت گل آنها چیده شود، ولی ساقه های باریک و ضعیف باید از پایین تر قطع شوند تا رشدشان بهتر شود. ساقه ها را از جایی که قطرشان به اندازه مداد بود هرس کنید، حتی اگر مجبور شدید کل جوانه را بچینید این کار را بکنید.


همیشه بالاتر از برگ های سالم و کامل را ببرید. این قسمت ها جاهایی هستند که هورمون ها متراکم شده اند، بنابراین گیاه می تواند از این قسمت سریعتر جوانه و گل بدهد.

 

  هرس کلی درختچه رز:

                                                                           

بوته های رز را باید هر ساله در فصل زمستان و بعد از برطرف شدن خطر یخبندان هرس کرد تا بر تعداد شاخه های جوان افزوده شود و شاخه های مسن و خشکیده حذف گردند، در نتیجه به تعداد گلهای درشت افزوده شده و شکل بوته اصلاح می گردد،‌ شاخه ها نیز در وضعیت هماهنگ تری نسبت به هم رشد می کنند.
 به هر حال باید توجه داشت که نباید کلیه شاخه های یک بوته زار را در یک سطح قطع کرد بلکه باید شاخه های قوی را کمتر هرس کرده و شاخه های ضعیف را از سطح پایین تری قطع نمود. البته در صورتی که پس از چند سال شاخه های بسیار متراکم و به هم پیچیده شده اند می توان با یک هرس شدید کلیه شاخه ها را از ۳۰ سانتی متری سطح خاک قطع کرد.
در رزهای معمولی باید شاخه های قوی و محکم را تنها اندکی کوتاه کرد و شاخه را پس از باقی گذاشتن ۷ تا ۱۰ جوانه هرس و کوتاه کرد.
شاخه های ضعیف تر را نیز باید از سطح پایین تر و پس از باقی گذاشتن دو تا سه جوانه هرس کرد. باقی گذاشتن تعداد زیادی جوانه روی شاخه های ضعیف باعث می شود این شاخه ها تعداد زیادی شاخه های ضعیف جانبی تولید کنند.
در رزهای رونده باید شاخه های ضعیف را قطع نمود و شاخه های بسیار بلند را نیز اندکی کوتاه نمود.
در مورد رزهای مینیاتوری که ارتفاع کمتر و گلهای کوچک تر دارند باید شاخه های بزرگ را از بالای دو تا سه جوانه و شاخه های ضعیف را از بالای یک جوانه قطع نمود.

تکثیر درختچه رز:

تکثیر رز از طریق کاشتن بذر، پیوند , قلمه‌گیری و خوابانیدن انجام می‌شود.

 روش قلمه زدن برای تکثیر درختچه رز:

زمان مناسب بین ماه خرداد تا شهریور پس از پایان گل دهی و ریختن گل‌هاست. طول مناسب هر یک قطعه برای برش ۱۵ سانتی‌متر است و بهتر است در هر قطعه سه ردیف برگ وجود داشته باشد. شاخه‌های بریده‌شده برای اینکه به‌سهولت در خاک فرو بروند، نخست با کارد برش داده و نوک تیز می‌شوند.
پایین‌ترین ردیف برگ قطع شده سپس برش‌ها در حدود یکساعت در آب خیسانده و به درون خاک منتقل می‌شوند.

روش خواباندن ساقه درختچه رز در هوا :

بعضی از گل ها رز ممکن است که زمان زیادی برای ریشه انداختن نیاز داشته باشند ولی به طور عموم بین ۳ الی ۸ هفته ریشه اندازی طول خواهد کشید.
بهترین زمان برای خواباندن گل رز در هوا در فصل بهار است٬‌ درست بعد از اولین گل دهی از آنجایی که این بهترین و فعالترین زمان برای رشد است.
1-شاخه سالم به اندازه مداد را انتخاب کنید که عاری از هرگونه بیماری باشد٬ مطمئن باشید که این شاخه گل دهی کرده باشد
2- مجموع برگها و خارها رو از شاخه جداکنید٬ در منطقه زیر پنجمین مجموعه برگها از سرشاخه کار کنید.
3- در حدود کمتر از یک سانتی متر پایین تر از گره رو شاخه برش انجام دهید. برش ها را تا حد پوست شاخه عمیق کنید و عمیق تر از آن نروید٬‌ این برش ها را به ارتفاع ۲ سانتی متر در امتداد شاخه انجام دهید. به آرامی پوست شاخه را جدا کنید.
4- کاغذ دستمالی نرمی را به آرامی خراش خراش کنید.
5- کاغذ دستمالی را که با هورمون رشد ریشه آغشته شده است به همه جای قسمت بریده شده بزنید.
6- یک نایلون مقاوم رو در اطراف شاخه بپیچانید٬ قسمت پایین این نایلون مقاوم رو با نخ گره بزنید. مطمئن باشید که این گره زیاد سفت باشد که باعث توقف رشد شاخه و رسیدن شیره گیاهی به آن شود فقط مطمئن شوید که آن را تاحدی سفت بسته باشید که رطوبت اضافه از قسمت پایین آن بیرون بریزد.
7- نایلون رو با خزه و کود گیاهی مخلوط خیس شده پر کرده و آن را بهم فشرده کنید. قسمت بالایی نایلون را گره زده و آن را تا ۳ هفته اینگونه رها کنید.
8- تعدادی از آنها ممکن است که در سومین هفته ریشه اندازی کرده باشند ولی تعدادی ممکن است که بیشتر از ۳ هفته طول کشد.

 

روش پیوند زدن برای تکثیر درختچه رز:

پیوند شاخه به رز: در این نوع پیوند یک شاخه رز انتخاب شده به درختی رز خودرویی که دارای ریشه است پیوند زده می‌شود و ساقهٔ درخت اصلی از بالای این پیوند قطع می‌شود.
پیوند جوانه به رز: در این روش ابتدا در پایین‌ترین قسمت ساقهٔ یک گیاه رز برشی به شکل حرف انگلیسی T با کارد ایجاد می‌شود بدین ترتیب که عرض برش در بالا ۷ میلیمتر و برش طولی آن ۲ سانتیمتر باشد. یک جوانه نیز به همراه قسمتی از پوست ساقه، از درخت پیونددهنده بریده می‌شود سپس این قسمت بریده شده در داخل همان ناحیهٔ برش داده شده در ساقهٔ درخت پیوندشونده قرار می‌گیرد و با نوار به هم متصل می‌شوند.

پیوند شکمی : که در بهار تا اوائل تابستان و ماه اول پائیز که شیره نباتی در جریان بوده و شاخه ها خوب پوست میدهند میزنند .
 پیوند روی ریشه که زمستان در گلخانه می زنند : قبل از توضیح هریک از اقسام پیوند باید پایه های مناسب برای پیوند را شناخت تا زحمتی که میکشند بی نتیجه نماند . مناسب ترین اقسام را برای پایه باید انتخاب کرد که در زیر شرح داده میشود .

پایه برای گل سرخ های پا کوتاه :

 از معمول ترین و بهترین اقسام گل سرخ برای پایه باید نسترن معمولی کوهی ( رُزا کانینا Rosa Canina ) را نام برد که بواسطه دوام زیاد در مقابل آفات و امراض و سختی شاخه هایش با آنکه تیغهایش موقع پیوند خیلی بدست آسیب می رساند بهترین قسم برای پایه تشخیص داده شده و امروزه بین همه پرورش دهندگان و باغبانان معمول است .
 اقسام دیگری از گلهای وحشی مانند ( رُزا لاگسا Rosa Laxa) که اصل آن از سیبری است و گل سرخ ( پولیانتاRosa Polyantha) در مواردیکه نسترن کوهی نباشد قابل استفاده است .

پایه برای گل سرخ های پا بلند و مجنون ( گریان ):

 چون شاخه های نسترن وحشی خیلی بلند و قوی است برای اینکار هم خوب میتوان از آن استفاده کرد . یکی از شاخه های قوی بوته را میگذارند باندازه ای که میل دارند بلند شود و بقیه را حذف میکنند ، آنوقت نوک آنرا پیوند می کنند . بنابر آنچه گفته شد بهتر و مناسب تر از همه اقسام گل سرخ برای پایه همان نسترن کوهی است که به آسانی میتوان از ییلاقات بدست آورده یا بذر آنرا چنانچه شرح داده شد بکارند .

 پیوند شکافی یا شکمی : پیوند شکافی یا شکمی را دو موقع و بدو شکل می زنند .

 1- پیوند شکافی با جوانه بیدار .

  2- پیوند شکمی با جوانه خواب .

 فصل پیوند با جوانه بیدار از اول خرداد تا اواخر تیرماه است که جریان شیره نباتی باز کردن پوست را از روی چوب آسان ساخته و پس ازگرفتن پیوند وقت کافی برای نمو شاخه و رسیدن مغز چوبی آن هست.

 موقع پیوند شکمی با جوانه خواب از اوائل شهریور تا اواخر مهرماه است که دیگر فصل برای بیدار شدن جوانه و نمو آن مقتضی نمی باشد . پیوند پس از گرفتن تا بهار بحالت خواب باقی مانده ، اوائل فروردین ماه شروع به سبز شدن و نمو می کند .

 پیوند پائیزه اگر در زمستان از یخ زدن حفظ شود ( برای اینکه پیوندک در زمستان یخ نزند با شروع سرما روی آنرا با قشری از پارافین منجمد می پوشانند ) چون در آغاز بهار شروع به نمو میکند شاخه های آن قوی تر بوده و زمان کافی برای رسیدن مغز شاخه ها دارد .

 طریقه عمل برای پیوند شکمی خیلی آسان و عبارت از برداشتن پیوندک بوسیله چاقوی پیوند زنی از روی شاخه مورد نظر و جا دادن آن در شکافی که بشکل ( T ) روی پایه ، داده شده و بستن روی شکاف با پوست برآمده از پایه و بسیتن آن با ریسمان نرم میباشد .

 پیوندک را بهتر است از شاخه ای که گل یا غنچه دارد بگیرند .

 برای اینکار باید چنین شاخه ای را که شاداب و صاف است از بوته مورد نظر قطع کرده ، قسمت سرشاخه که مغزش نرم است و انتهایش را که جوانه های آن بد و نا مناسب میباشد بریده از قسمت میانه که دارای جوانه های برجسته و قوی است برای گرفتن پیوندک استفاده کنند .

 بوسیله چاقوی پیوند زنی از ۱۵ میلیمتر زیر جوانه پوست را بسمت بالا بطوری میبرند که کمی از قشر چوبی مغز ساقه زیر جوانه باقی بماند ، بُرِش را تا ۱۵ میلیمتری بالای جوانه برده ، آنجا پوست را از روی ساقه برمیدارند ، پیوندک بشکل بیضی نوک تیزی در می آید .

 برگ پیوندک را باید بطوری قبلا چیده باشند که یک تا دو سانتیمتر از دُم برگ به پیوندک باقی بماند . حالا این پیوندک را که عبارت از پوست شاخه جوانه دار و نیمی از دمبرگ است از سر شکافی که روی شاخه پایه داده اند آهسته زیر پوست داخل کرده بسمت پائین میلغزانند تا تمام پیوندک زیر شکاف جا گرفته فقط از بین دولبه شکاف عمودی جوانه و دمبرگ بیرون بماند .

 بلافاصله دور شاخه پایه را از بالای شکاف با نخهای پشمی یا نوار لاستیکی یا نوار چسب رو به پائین بطوری می بندند که تمام شکاف پوشیده شده و هوا زیر پوست داخل نشود و فقط همان جوانه و دمبرگ از بین نخها بیرون بماند . برای اینکه شکاف بهتر مسدود شود میتوان روی آنرا با چسب مخصوص پیوند پوشاند . پانزده روز بعد اگر دمبرگ سیاه شده و به پیوندک چسبیده رنگ پیوندک هم تغییر کرده رو به سیاهی میرود معلوم میشود پیوند نگرفته و خراب شده ، ولی اگر با کمترین تماس انگشت دمبرگ به آسانی از پیوندک جدا شده بزمین افتد و پیوندک هم سبز و شاداب است نشانه گرفتن پیوند میباشد .سه تا چهار هفته پس از پیوند زدن که جوانه شروع بنمو می کند باید نخ را باز کرد تا نمو شاخه سبب فرورفتن نخها به پوست پایه نگردد.

 پیوندی که می زنند اگر با جوانه بیدار است پس از پیوند شاخه را از یک سانتیمتر بالای شکاف قطع کرده جای بُرش را با چسب پیوند میپوشانند . ولی اگر پیوند پائیزه و با جوانه خوابست فقط کمی از انتهای شاخه را بریده بقیه آنرا میگذارند بهار که پیوند بیدار شده و میخواهد سبز شود میبرند .
 

شماره تماس:09126947735 لشگری

صحرایی: 09355161163
مالمیر    :09384398752 

سازمان بسیج مهندسی
دانشگاه تهران
شهرداری
ایران خودرو
اداره کل منابع طبیعی
شرکت ملی نفت ایران
موقعیت نهال کرج بر روی نقشه گوگل